جهش تولید | دوشنبه، ۳ آذر ۱۳۹۹

مقبره شمس تبریزی - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

مقبره شمس تبریزی

Loading the player...

دانلود

آرامگاه شمس تبریزی

آرامگاه شمس تبریزی از مکان‌های گردشگری و زیارتی خوی در استان آذربایجان غربی که محل مدفن شمس تبریزی شاعر صوفی و پارسی‌گوی می‌باشد که در سال ۱۳۸۶مدفن وی در خوی اثبات گردید، در آبانماه سال ۱۳۸۹ خورشیدی مراسمی با عنوان کنگرهٔ بین‌المللی شمس تبریزی با حضور مولوی‌شناسان و شمس‌شناسان داخلی و خارجی در خوی و ارومیه برگزاری شد.

یکی از نمادهای خوی آرمگاه شمس تبریزی است - خوی شهر عشق مرید مولانا شمس تبریزی است. اولین کنگره بین‌المللی شمس تبریزی در خوی در سال ۱۳۸۹ با حضور بیش از ۴۰ بازیگر معروف از خانه سینمای ایران چون (علی نصیریان پرویز پرستویی ،هانیه توسلی،حمید جبلی و...) و آواز خوانی‌های شوالیه ایران همچون: شهرام ناظری - مختاباد - سراج سالار عقیلی و... و چهره بین‌المللی با نام عالیم قاسیم اوف- کلید خورد؛ که هرساله و در سال ۱۳۹۴ کنگره شمس برای چندمین بار بصورت بین‌المللی به روی صحنه می‌رود؛ که مصادف است با ۷ مهر ماه که هرساله مهمانان و گردشگرانی از کشورهای: آلمان بلغارستان - ترکیه - آذربایجان - پاکستان و... بمدت یک هفته برگزار می‌شود که از جمله برنامه‌های فرهنگی شاد و نمایشگاه و کنسرت‌ها از جمله برنامه‌های یاد شده در بزرگداشت روز شمس تبریزی مابین شهرهای خوی - تبریز - شیراز - نیشابور می‌باشد.

به تایید سفرنامه جهانگردان مختلف، خاطرات، تذكره ها و نیز به نقل از مقالات و كتب متعدد، از جمله كتاب تاریخ نظم و نثر در ایران جلد دوم صفحه 736 و كتاب مقالات شمس تبریزی به تصحیح دكتر علی موحد (ص 147)، مقاله دكتر محمد امین ریاحی در مجله كلك در بهار 75 (ص 28)، كتاب تاریخ نهضت های فكری ایرانیان بخش دوم (ص 602)، كتاب مجمل فصیحی تصحیح محمود فرخ، جلد دوم (ص 343)، كتاب زندگی و آثار مولانا از استاد فروزانفر (ص 208 و 38)، كتاب منشات السلاطین اثر فریدون بیك (ص 94)، كتاب شكوه شمس اثر آل ماری شل (ص 538)، كتاب تاریخ ابراهیم پچوی از نویسندگان معروف خلافت عثمانی و كتاب ارزشمند شمس تبریزی و دار الصفای خوی، اثر استاد بهروز نصیری؛ آرامگاه شمس تبریزی در خوی شناخته میشده كه در تمامی اینها با ذكر منابع و اسناد تاریخی معتبر، مدفن شمس تبریزی را در آذربایجان غربی واقع در شهرستان خوی و در محله ای بنام محله شمس و در كنار مناری باستانی بنام منار شمس تبریزی عنوان نموده اند. اما متاسفانه وقوع زلزله سلماس و خوی به سال 1222 ه.ق و سیل مهیبی كه حدود 120 سال قبل، درست در محل منار شمس به وقوع پیوسته، باعث تخریب گنبد و بارگاه آرامگاه و همچنین تخریب 2 منار از 3 منار موجود شده و بعدها در عصر بی توجهی به آثار باستانی كم كم مدفن شمس مورد بی مهری واقع و به فراموشی سپرده شده است. "جیمز موریه" جهانگردی كه در 1813 میلادی از این منطقه دیدن كرده در كتاب سفرنامه خود می نویسد: "در انتهای شمالی شهر خوی مقبره ای وجود دارد كه متعلق به ملایی بنام شمس تبریزی است كه مردی اهل شعر و دانش و استاد مولوی شاعر بزرگ ایرانی بوده است. به دیدن منارهای آن رفتم كه به فرمان شاه اسماعیل صفوی با شاخ شكارهایی كه در یك روز انجام داده بوده تزیین شده است...". "مجمل فصیحی" نیز قدیمی ترین منبع معتبری است كه به سال 845 ه.ق. نگاشته شده و از وجود قبر شمس تبریزی در خوی دو بار صحبت به میان آورده است. "فصیحی خوافی" در كتاب مجمل فصیحی نیز می گوید: "شیخ حسن بلغاری، خرقه از دست شمس گرفته. پدر شیخ حسن، پیر عمر نخجوانی از معاصران و آشنایان شمس تبریزی در خوی اقامت داشته و مزارش در حوال همین شهر در پیر كندی است...". شمس تبریزی هم كه بصورت درویشی ناشناس سفر می كرده در خوی رحل اقامت افكند و مریدانی یافته و مشهور خاص و عام شد. سرانجام سرشوریده بر بالین آسایش رسیده و در شهر خوی ندای حق را لبیك گفت. مرگ او مرگ درویشی گمنام و مسافری رهگذر نبود بلكه به واسطه طول اقامت در این شهر چنان احترام و اعتبار یافته بود كه آرامگاه شایسته ای بر سر خاكش افراشته اند كه تا قرنها بعد هم زیارتگاه بوده است". شاه اسماعیل صفوی نیز كه عادت به زیارت قبر عرفا و بزرگان دینی داشته و هر كجا كه مقبره ای غیر واقعی و بی اساس می دیده ویران میكرده است؛ ضمن اینكه مدت مدیدی در خوی اقامت می كند دستور می دهد در كنار آرامگاه شمس تبریزی كاخی و باغی برایش عمارت كنند به طوری كه هر موقع از درب كاخ بیرون می آمده چشمش به آرامگاه شمس بیافتد. قدیمی ترهای خوی نیز از برنامه ها و مراسمی كه دراویش تركیه شمع بدست در ایام خاصی به كنار منار شمس جمع می شده اند نقل میكنند. به هر حال آنچه از مجموع روایتها میتوان استنباط كرد این است كه شمس پس از ترك مولوی در قونیه به سمت آذربایجان رفته و بنا به علل متعددی كه آنها را هم در منابع مختلف فوق الذكر می توان دید، در سر راه خود به تبریز در خوی رحل اقامت افكنده و بر سیر آفاق و انفس پرداخته است. تنها اثری كه در پنجاه ساله اخیر منتشر شده و انتساب این محل را به شمس تبریزی مورد تردید قرار داده كتاب "بزرگان آذربایجان" نوشته مرحوم تربیت است كه بدون ذكر منبعی منار شمس تبریز در خوی را منتسب به "شمس الملك دنبلی" شمرده است .